عصر ایران - پژوهشگران فرانسوی در مطالعهای تازه به نتیجهای جالب رسیدهاند: ضربه زدن منظم با انگشت روی یک ریتم مشخص میتواند به مغز کمک کند تا صحبتهای دیگران را در محیطهای شلوغ بهتر تشخیص دهد.
به بیان ساده، اگر قبل از گوش دادن به صحبت کسی، چند ثانیه با انگشت خود ریتمی منظم بزنید، ممکن است بتوانید صدای او را در محیطهای پر سر و صدا - مثل مهمانیها یا کافههای شلوغ — راحتتر درک کنید.
این تحقیق توسط دانشمندان دانشگاه اکس-مارسی (Aix‑Marseille University) در فرانسه انجام شده است. آنها این فرضیه را مطرح کردند که هماهنگ کردن ریتم طبیعی مغز از طریق حرکت انگشتان میتواند به مغز کمک کند تا هنگام شنیدن گفتار، بهتر روی آن تمرکز کند.
در گذشته نیز پژوهشهایی درباره پدیدهای به نام «اثر آمادهسازی ریتمیک» (Rhythmic Priming Effect) انجام شده بود. این مفهوم نشان میدهد که ریتمها — بهویژه در موسیقی — میتوانند در درک زبان و گفتار نقش داشته باشند. حتی در برخی برنامههای درمانی برای کودکانی که دچار اختلالات زبانی هستند نیز از ریتم استفاده میشود.
با این حال، کاربرد این پدیده در شرایط روزمره زندگی هنوز بهطور کامل بررسی نشده بود.
در نخستین آزمایش، ۳۵ نفر در مطالعه شرکت کردند. هر فرد ابتدا با انگشت خود به ریتمهای مختلف ضربه میزد:
بعد از آن، شرکتکنندگان باید به یک جمله طولانی گوش میدادند که در میان صدای مزاحم پسزمینه پخش میشد. سپس باید کلماتی را که متوجه شده بودند یادداشت میکردند.
ایده اصلی پژوهش این بود که گفتار انسان نیز ریتم طبیعی دارد. اگر مغز قبل از شنیدن صحبتها با یک ریتم هماهنگ شود، ممکن است راحتتر بتواند الگوی ریتمی کلمات را تشخیص دهد.
بهترین عملکرد زمانی دیده شد که افراد قبل از گوش دادن به جمله، با ریتمی متوسط ضربه زده بودند؛ یعنی حدود دو ضربه در هر ثانیه.
این سرعت تقریباً معادل ریتم طبیعی کلمات در گفتار است (حدود ۱.۸ هرتز).
در مرحله دوم، پژوهشگران بررسی کردند که آیا فقط شنیدن ریتم هم همین اثر را دارد یا نه.
نتایج نشان داد:
این نتیجه نشان میدهد که فعال بودن بدن و حرکت فیزیکی نقش مهمی در این پدیده دارد.
در آزمایش سوم، ۲۸ نفر دیگر شرکت کردند. در این مرحله از آنها خواسته شد قبل از شنیدن جملهای که در میان نویز پخش میشد، یک کلمه را با صدای بلند بگویند.
نتیجه نشان داد که همین عمل ساده نیز میتواند توانایی مغز در شنیدن و پردازش صداها را بهتر کند؛ حتی اگر آن کلمه هیچ ارتباطی با جملهای که قرار است شنیده شود نداشته باشد.
این موضوع دوباره تأکید میکند که حرکت فیزیکی یا فعالیت گفتاری میتواند مغز را برای پردازش بهتر صدا آماده کند.
دانشمندان معتقدند این اثر احتمالاً به ارتباط میان سیستم حرکتی بدن و سیستم شنوایی مغز مربوط است.
به گفته پژوهشگران، سیستم حرکتی بدن در پردازش اطلاعات زمانی و ریتمی بسیار مهم است. وقتی بدن با یک ریتم حرکت میکند، مغز ممکن است راحتتر بتواند الگوهای زمانی در گفتار را تشخیص دهد.
با وجود نتایج امیدوارکننده، این مطالعه چند محدودیت داشت:
به همین دلیل پژوهشگران تأکید میکنند که برای رسیدن به نتیجه قطعی، تحقیقات بیشتری لازم است.
اگر نتایج این تحقیقات در مطالعات بعدی نیز تأیید شود، این روش میتواند در زمینههای مختلف مفید باشد، از جمله:
خبر خوب این است که این روش کاملاً ساده است و میتوانید آن را خودتان هم امتحان کنید.
دفعه بعد که در یک محیط شلوغ میخواهید به صحبت کسی گوش دهید، چند ثانیه با انگشت خود یک ریتم منظم (حدود دو ضربه در ثانیه) بزنید. ممکن است متوجه شوید که تمرکز روی صحبتها برایتان آسانتر شده است.
دانشمندان هنوز در حال بررسی دقیق این پدیده هستند، اما نتایج اولیه نشان میدهد ریتم و حرکت ساده انگشتان میتواند نقش مهمی در عملکرد شنیداری مغز داشته باشد.
منبع: refractor