عصر ایران - شمارش گلبرگها ممکن است به این حشرات کمک کند تا مغذیترین گلها را به خاطر بسپارند.
مغز یک زنبور عسل (Apis mellifera) کمتر از یک میلیگرم وزن دارد و کمتر از یک میلیون نورون در آن وجود دارد، اما این مقدار ممکن است برای محاسبات شگفتانگیز پیچیده کافی باشد. برای دههها، محققان شناختی و زیستشناسان درباره میزان درک این حشرات به ظاهر ساده بحث کردهاند. پاسخ ممکن است بیاهمیت به نظر برسد، اما پیامدهای مهمی برای نحوه عملکرد و تکامل هوش در میان گونههای مختلف دارد. اکنون، تیمی از دانشگاه موناش در استرالیا میگویند که پاسخ قطعی درباره هوش زنبورها دارند: گردهافشانهای حیاتی زمین در شمارش بسیار خوب هستند.
تحقیقات قبلی نشان داده است که زنبورها جمع، تفریق و حتی مفهوم صفر را درک میکنند. در حالی که منتقدان با این نظریه مخالفت کردند که حشرات صرفاً به نشانههای بصری واکنش نشان میدهند، برخی از دانشمندان زیستشناسی از جمله اسکارلت هاوارد به ارزیابی خود اطمینان داشتند.
هاوارد در بیانیهای گفت: «قرار دادن خود در ذهن یک زنبور برای تصور اینکه چگونه دنیا را میبینند میتواند چالشبرانگیز باشد، اما تلاش برای دیدن جهان از چشم یک حیوان بخش ضروری از کار ما است. زنبورها همیشه ما را با نحوه حرکت در دنیا، تفسیر سؤالات ما و تصمیمگیری شگفتزده میکنند.»
برای بررسی درک محیطی زنبور عسل، تیم هاوارد صفهای محرک را بررسی کردند—در این مورد، افزایش انواع و تعداد اشکال سیاه روی یک سطح—اما با یک تغییر اضافی. آنها همچنین یک سطح خالی را برای نمایش «صفر» در آزمایشهای خود گنجاندند.
با استفاده از انگیزههای مبتنی بر پاداش، آنها سپس تجزیه و تحلیل کردند که زنبورهای عسل چقدر خوب یاد میگیرند که فراوانی اعداد را با اشکال و اعداد بر اساس تواناییهای بصری درک و مرتبط کنند.
طبق مطالعه تیم که اخیراً در مجله Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences منتشر شد، آنها این نظریه را که انتخابهای زنبور عسل فقط تحت تأثیر نشانههای ادراکی سطح پایین قرار میگیرند، رد کردند.
نویسندگان مطالعه نوشتند: «این یافته به شدت نشان میدهد که زنبورها در استدلال عددی انتزاعی درگیر بودند، نه اینکه صرفاً به فرکانس فضایی تکیه کنند—چیزی که یک مکانیسم صرفاً تداعیگر و مبتنی بر فرکانس نمیتواند توضیح دهد.»
میرکو زانون، عصبشناس دانشگاه ترنتو و همکار این تحقیق، افزود: «نتایج ما نشان میدهد که انتقادات قبلی زمانی که زیستشناسی حیوان را در نظر بگیرید، پایدار نیستند.»
خارج از محیط آزمایشگاه، این مهارتهای شناختی ممکن است به توانایی زنبور عسل در شمارش گلبرگهای گل برای تعیین و به خاطر سپردن اینکه کدام گیاهان مغذیتر هستند، تبدیل شود.
این یافتهها همچنین ممکن است به بهبود مدلسازی هوش مصنوعی کمک کند و نشان دهد که در برخی موارد، «کمتر بیشتر است» وقتی صحبت از نیازهای محاسباتی میشود.
صرف نظر از این موارد، کشفیات تیم بر اهمیت قدردانی از طیف گسترده و اغلب شگفتانگیز شناخت در طبیعت تأکید میکند.
هاوارد گفت: «ما دنیا را کاملاً متفاوت از حیوانات میبینیم و تجربه میکنیم، بنابراین باید مراقب باشیم که هنگام مطالعه هوش حیوانات، دیدگاهها و حواس انسانی را در مرکز قرار ندهیم.»
این تحقیق نشان میدهد که حتی موجودات کوچک با مغزهای بسیار ساده میتوانند تواناییهای شناختی پیچیدهای داشته باشند که پیشتر تصور میشد فقط مختص موجودات پیشرفتهتر است. زنبورهای عسل با مغزی به وزن کمتر از یک میلیگرم، قادر به انجام محاسبات ریاضی هستند که نشاندهنده پیچیدگی شگفتانگیز طبیعت است.
منبع: popsci