چشمان کم سویش به گوشه سلول زندان دوخته شده است و خاطرات سالها زندگی مشترک با همسرش را مرور میکند؛ تک تک دقایق یک سال حبس در ندامتگاه را در آرزوی رهایی از این وضعیت سپری کرده است تا شاید بتواند به زندگی عادی بازگردد و…
به گزارش اطلاعات، اینها وصف حال مرد ۸۷ سالهای است که درپی مطالبه مهریه توسط همسرش اکنون در زندان همدان بسر میبرد؛ چه کسی میداند، شاید او هم از نابرابریها وعدم تطابق واقعیتهای جامعه با برخی قوانین رنج میبرد!
قانون مهریه از آن دست قوانین است که طی سالهای گذاشته تغییرات زیادی را تجربه کرده و در عین حال هیچ رویه ثابتی هم برای آن تعریف نشده است.
یک روز از تحمل زندان تا زمان پرداخت کامل و بدون محدودیت میزان مهریه سخن به میان میآید و روز دیگر بر لزوم تعیین سقف ۱۱۰ یا ۵ سکهای مهریه تاکید میشود؛ اما آنچه واضح و مشخص است، عدم تصمیم و رویه ثابت قضایی برای این موضوع بوده که سالهاست به بستری برای ظهور مشکلات جدید بدل شده است.
مهریه بهعنوان حق طبیعی و قانونی زنان، موضوعی است که همگان بر آن تاکید دارند و بر اساس شرع و قانون نمیتوان انتقادی بر آن وارد کرد. از سوی دیگر با افزایش نجومی قیمت سکه و طلا، چگونه میتوان انتظار داشت مردان از پس پرداخت آن برآیند تا روانه زندان و درگیر مخاطرات آن نشوند؟!
در این میان موضوع نگران کننده و قابل تامل، تبدیل این حق طبیعی و قانونی زنان به اهرمی برای تشدید فشار اقتصادی به مردان و افزایش کشمکشهای زوجین است؛ چگونه باید از این تضاد رهایی یافت تا هم حق زنان ضایع نشود و هم این که مردان تاوان تلاطم اقتصاد را در زندگی مشترک ندهند؟
در لیست پرتعداد زندانیان مهریه سراسر کشور، نام یک پیرمرد ۸۷ساله بیش از بقیه، خودنمایی میکند. وی به علت ناتوانی در پرداخت مهریه همسرش از اوایل سال گذشته در زندان به سر میبرد و برای آزادی و بازگشت به زندگی عادی، باید ۲میلیارد و ۵۰۰میلیون ریال مهریه بپردازد.
مدیرعامل ستاد دیه استان همدان درباره این پرونده میگوید: این پیرمرد به علت ناتوانی در پرداخت مهریه همسرش از اوایل سال گذشته زندانی شده که برای آزادی وی به ۲میلیارد و ۵۰۰میلیون ریال هزینه نیاز است.
یدالله روحانی منش میافزاید: به دنبال اختلاف بین یک زوج مسن و شکایت همسر وی برای دریافت مهریه، پیرمرد متولد سال ۱۳۱۸از خرداد سال گذشته زندانی شده است.
وی با بیان اینکه مهریه این زوج ۲مثقال طلا است، ادامه میدهد: برای این زندانی در ستاد دیه استان پرونده تشکیل شده که امید میرود با مشارکت خیران بتوان در کمترین زمان وی را از زندان آزاد کرد.
این پرونده نمونهای واقعی و عینی از چالشهای اجرای قانون فعلی مهریه است و نشان میدهد که قوانین موجود، در صورتعدم تنقیح و تطبیق با شرایط اقتصادی و سنی افراد، میتواند فشار غیرضرور و معضلات جدید را رقم بزند
مهریه، به عنوان یک سنتی دیرینه، همواره محل بحث و گاه اختلاف بوده است. از یک سو نمادی از احترام به جایگاه زن در خانواده و تعهد مرد به زندگی مشترک بوده و از سوی دیگر به یکی از چالشهای اقتصادی و حقوقی ازدواج بدل شده است. این وجه دوگانه مهریهای که روزگاری به عنوان مهر و هدیه در نظر گرفته میشد امروزه به ابزاری برای گروکشی و فشار بدل شده است.
میزان مهریه همچنان مردان را برای پرداخت زیر فشار شدید اقتصادی قرار میدهد و حتی به مسائل قضایی ختم میشود. قانونگذاران سالهاست در تلاشند قوانین جدیدی وضع کنند تا میان حقوق زنان و توان مالی پرداخت از سوی مردان تعادل برقرار شود، اما همچنان پرسشهایی درباره میزان منطقی و زمان وصول مهریه و سازگاری آن با شرایط اقتصادی امروز مطرح است.
یک حقوقدان میگوید: قانون در کشورمان درباره پرداخت مهریه هیچگونه محدودیتی برای سن مردان قائل نیست و تأکید دارد زمانی که تعهد مهریه میان زن و مرد ایجاد میشود، مرد موظف به پرداخت است.
امیر شریفی خضارتی به اهمیت سن مرد در پروندههای مهریه اشاره میکند و میافزاید: عدم پرداخت مهریه از سوی مرد فقط وقتی رخ میدهد که وضعیت عقلی یا جسمی مرد به دلیل کهولت سن یا بیماری به مرحلهای برسد که حالت حجر پیدا کند و این موضوع باید توسط پزشکی قانونی مشخص شود؛ در غیر این صورت، قانون اجازه نمیدهد مرد از پرداخت مهریه سر باز زد. وی ادامه میدهد: مهریه حتی پس از مرگ مرد برای زن قابل مطالبه است و چنانچه پیش از مرد، زن از دنیا برود، وراث قانونی زن میتوانند مبلغ مهریه از مرد مطالبه کنند و هیچ محدودیت زمانی برای این مسأله وجود ندارد.