تاریخ:
واکنش تاج به تهدید ترامپ: خل و چل! 
درس سی و هفتم
تورم جهانی تا کجا پیش میرود؟
توان بانکهای مرکزی برای مهار تورم نیز با ابهام روبهرو است. فشارهای سیاسی، بهویژه در آمریکا، میتواند مانع از افزایش نرخ بهره شود؛ آن هم در شرایطی که خانوارها از افزایش هزینههای زندگی ناراضی هستند.
پس از آنکه نرخ تورم در اقتصادهای پیشرفته از اوج بیش از ۱۰ درصدیدر اواخر سال ۲۰۲۲ به حدود ۲ درصد در ابتدای سال جاری کاهش یافت،
به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد، بسیاری از سیاستگذاران پولی تصور میکردند که بحران تورم مهار شده است. کاهش فشارهای زنجیره تامین پس از همهگیری، فروکش کردن اثر سیاستهای انبساطی و تعدیل شوک انرژی ناشی از جنگ اوکراین،همگی به بازگشت نسبی ثبات قیمتی کمک کرده بودند. اما این آرامش، چندان پایدار نبود.
براساس گزارش اکونومیست، با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران،بازارهای انرژی بار دیگر با شوکی جدی مواجه شدهاند. اختلال گسترده در جریان انتقال نفت از تنگه هرمز—که گفته میشود تا حدود ۹۵ درصد کمتر از سطح عادی شده—بههمراه آسیب به زیرساختهای گازی در منطقه، باعث جهش قیمت حاملهای انرژی شده است.
قیمت نفت برنت که در ابتدای سال در محدوده ۶۰ دلار قرار داشت، اکنون به حوالی ۱۱۰ دلار رسیده و همزمان با نوسانات قابلتوجهی همراه است. این تحولات، مستقیما به افزایش قیمت سوخت در اقتصادهای بزرگ از جمله آمریکاانجامیده است.
نقطه بحرانی
با وجود شدت شوک انرژی، هنوز نشانههای قطعی از ورود اقتصاد جهانی به رکود دیده نمیشود. برآوردها نشان میدهد که برای ورود به رکود، قیمت نفت باید به سطوحی بهمراتب بالاتر برسد.
بهعنوان نمونه، موسسه آکسفورد اکونومیکس تخمین میزند که تداوم قیمت ۱۴۰ دلاری نفت به مدت دو ماه، میتواند بخشهایی از اقتصاد جهانی را وارد رکود خفیف کند. در آمریکانیز برخی تحلیلها سطح حدود ۱۳۸ دلار را بهعنوان نقطه بحرانی معرفی میکنند.
با این حال، برخی تحلیلگران این سناریو را بدبینانه میدانند. تجربههای تاریخی نشان میدهد که نه فقط سطح قیمت نفت، بلکه سرعت افزایش آن نیز اهمیت دارد.
در دهه ۱۹۷۰، جهش ناگهانی و چندبرابریقیمت نفت، رکودی عمیق را رقم زد؛ در حالی که افزایش فعلی هنوز به آن شدت نرسیده است. به بیان دیگر، شوک کنونی بیشتر یک فشار هشداردهنده است تا ضربهای فلجکننده.
از سوی دیگر، وضعیت اولیه اقتصاد جهانی نیز در مقایسه با دورههای بحرانی گذشته بهتر ارزیابی میشود.
رشد دستمزدهای واقعی در اقتصادهای پیشرفته، سودآوری مناسب شرکتها و نشانههایی از بهبود رشد اقتصادی، همگی نشان میدهد اقتصاد جهانی با بنیهای نسبتا قوی وارد این شوک شده است.
حتی بازارهای مالی نیز فعلا سناریوی رکود را بهطور جدی در قیمتها لحاظ نکردهاند و بیشتر انتظار یک کندی رشد ملایم را دارند.
تهدید جدی
در مقابل، تهدید تورم بسیار جدیتر به نظر میرسد. افزایش قیمت انرژی بهطور مستقیم هزینههای تولید و مصرف را بالا میبرد و در نهایت به سطح عمومی قیمتها منتقل میشود.
بر اساس یک قاعده تجربی، افزایش پایدار ۱۰ دلاری قیمت نفت میتواند حدود ۰.۳ تا ۰.۴واحد درصد به نرخ تورم اضافه کند.
بر این اساس، اگر قیمت نفت در محدوده ۱۰۰ دلار باقی بماند، نرخ تورم در کشورهای صنعتی میتواند بار دیگر به بالای ۴ درصد برسد؛ و در سناریوهای بدبینانهتر حتی به محدوده ۵ تا ۶ درصد نیز نزدیک شود.
همزمان، شاخصهای انتظارات تورمی در بازارها روندی صعودی گرفته و نشانههایی از بازگشت فشارهای قیمتی دیده میشود.
برخی برآوردها نشان میدهد تورم ماهانه جهانی ممکن است در ماههایآینده شتاب بگیرد و در مقیاس سالانه به سطوحی بالاتر از ۷ درصد برسد.
در آمریکا نیز افزایش محسوس تورم کالاها—که عمدتا ناشی از رشد قیمت بنزین است—نشان میدهد شوک انرژی بهسرعت در حال انتقال به اقتصاد واقعی است.
دوراهی پیچیده
در این میان، توان بانکهای مرکزی برای مهار تورم نیز با ابهام روبهرو است. فشارهای سیاسی، بهویژه در آمریکا، میتواند مانع از افزایش نرخ بهره شود؛ آن هم در شرایطی که خانوارها از افزایش هزینههای زندگی ناراضی هستند.
از سوی دیگر، شرکتها نیز نسبت به گذشته سریعتر افزایش هزینهها را به مصرفکنندگان منتقل میکنند؛ عاملی که میتواند تورم را ماندگارتر کند.
اگر سیاست پولی در مهار این موج ناکام بماند، دولتها ناچار به مداخله خواهند شد. تجربه سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ در اروپا نشان داد که مهار شوک انرژی بدون هزینههای مالی سنگین ممکن نیست.
با این حال، بخش قابلتوجهی از این حمایتها بهصورت غیرهدفمند توزیع شد و کارایی محدودی داشت.
اکنون نیز این خطر وجود دارد که در فضای سیاسی ملتهب، دولتها بار دیگر به سیاستهای حمایتی گسترده و پرهزینه روی آورند؛ مسیری که میتواند بر مشکلات مالی بلندمدت اقتصادهای پیشرفته بیفزاید.
اگرچه اقتصاد جهانی فعلا از خطر رکود فاصله دارد، اما بازگشت تورم به یک تهدید جدی تبدیل شده است. شوک جدید انرژی، بیش از آنکه رشد را متوقف کند، میتواند فشار بر معیشت خانوارها را تشدید کرده و سیاستگذاران را در برابر یکی از پیچیدهترین دوراهیهای سالها قرار دهد.
لینک کوتاه: کپی لینک
شگرد جدید سارقان سایبری با سوءاستفاده از عناوین «ابلاغیه قضایی» سفیر ایران در چین: پکن میتواند ضامن هرگونه توافق درباره ایران باشد انتقاد قاضی دیوان عدالت به قوه قضائیه: گزارشات ساترا نباید مبنای عمل باشد سناتور آمریکایی: مهمات ما بهدلیل جنگ علیه ایران تمام شده است میکروبیوم روده؛ کلید طلایی معکوس کردن پیری کبد و پیشگیری از سرطان ممنوعیت نمای کامپوزیت اشتعالزا در تهران کشفی از دندان های یک مرد ۵۰۰ ساله! جزئیات واریز اعتبار «کارت امید مادر» برای ۶۲ هزار خانوار غریبآبادی: به ناوهای فرانسوی و انگلیسی در تنگه هرمز پاسخ قاطع و فوری میدهیم خطونشان وزیر کار برای کارفرمایان؛ برخورد قاطع با تعدیل ناعادلانه کارگران تعداد شهدای لبنان به ۲۸۴۶ نفر رسید نخست وزیر پاکستان: پاسخ ایران به پیشنهاد آمریکا را دریافت کردیم جزئیات واریز مستمری اردیبهشتماه مددجویان کمیته امداد در سال ۱۴۰۵ یک حکم عجیب : آپارات 3600 میلیارد تومان به تلویزیون بدهد! چرا تغییر ساختار مدیریت بحران در کشور ضروری است؟