غیبت ایران و دیپلماسی عمومی فعال ترکیه در منطقه / ايران مي كارد بقيه درو مي كنند

فارس: نظام جمهوری اسلامی همواره در مقاطع گوناگون حمایت خود را به صورت آشکار از ملت‌های مظلوم و به خصوص مسلمانان اعلام کرده ولی به نظر می‌رسد دستگاه دیپلماسی هیچگاه به شیوه‌ای مناسب توان بهره‌گیری از محبوبیت موضع‌گیری قاطعانه نظام در بین افکار عمومی را نداشته است.

نظام جمهوری اسلامی همواره در مقاطع گوناگون حمایت خود را به صورت آشکار از ملتهای مظلوم و به خصوص مسلمانان ابراز داشته است و هزینه‌های سنگینی را بر سر این ایستادگی خود پرداخته است.

به عنوان مثال در هیاهوی طرح‌های صلح گوناگونی که برای همزیستی به اصطلاح مسالمت جویانه از سوی کشورهای مختلف ارائه می شد، نظام جمهوری اسلامی ایران تنها کشوری بود که بر ضرورت مقابله با رژیم صهیونیستی تا نابودی کامل این رژیم جعلی تأکید می‌کرد و می‌کند.

اما به نظر می‌رسد، دستگاه دیپلماسی هیچگاه به شیوه‌ای مناسب توان بهره‌گیری از محبوبیت موضع‌گیری قاطعانه نظام در بین افکار عمومی را نداشته است که شاید نمونه واضح آن، مورد سومالی باشد.
 
*ایران اولین یاری دهنده سومالی
 
از زمانی که بحث ضرورت کمک به مردم سومالی در رسانه‌های جمعی دنیا مطرح شد و تصاویر قحطی‌زدگان مسلمان این کشور به نمایش درآمد، دستگاه‌های کمک رسانی مردمی ایران جزو اولین کشورهایی بودند که محموله‌های غذایی خود را به این کشور قحطی‌زده ارسال کردند.

موضع‌گیری مقام معظم رهبری به عنوان عالی رتبه‌ترین مقام نظام جمهوری اسلامی درباره ضرورت کمک به مردم سومالی شاید اولین حکم حکومتی از این نوع  در بین کشورها بود.

به فاصله چند روز بعد هم دفتر مقام معظم رهبری نیز بر ضرورت توجه مردم ایران به این مسئله تأکید کرده و خواستار تداوم کمک‌های داوطلبانه شدند.

*ایران می‌کارد و بقیه درو می‌کنند

تقریبا از نزدیک یک ماه پیش نیز که بحران خشکسالی در سومالی به اوج خود رسید، هلال احمر و کمیته امداد حضرت امام خمینی (ره)، زمینه‌سازی برای فرستادن کمک‌های انسان دوستانه ایران به سومالی را فراهم کردند و این در حالی بود که کمبود زیرساخت‌های سومالی، کمک‌های انبوه دولت و ملت ایران به مردم این کشور را با مشکل روبرو کرده بود؛ اما با وجود این، کمک‌های نقدی و غیر نقدی ایران، همچنان به این کشور بحران‌زده فرستاده می‌شد.

از آن زمان نیز تاکنون محموله‌های هوایی هلال احمر بارها به سومالی گسیل شده‌اند، اما به نظر می‌رسد کشورهای دیگری به دنبال بهره‌برداری از موقعیت خود هستند، بدون اینکه قدمی در این خصوص برداشته باشند.
 
*کسب محبوبیت با حداقل هزینه
 
ترکیه طی چند سال گذشته همواره تلاش کرده تا با استفاده از لفاظی‌های دیپلماتیک با کمترین هزینه، بیشترین منفعت را به دست آورد.

درگیری (به زعم برخی تصنعی) اردوغان با پرز در اجلاس داووس که منجر به حمایت بخش گسترده‌ای از جهان اسلام از حکومت حزب عدالت و توسعه در ترکیه شد و همچنین حضور اردوغان در عزاداری شیعیان در روز عاشورا، بخشی از همین کسب منافع با کمترین هزینه است.

البته تحرک برخی از تشکل‌های مردمی کشورها در قالب کاروان آزادی که برای شکستن محاصره غزه انجام شد، نقش بسیار مهمی در ارتقای چهره مطلوب از ترکیه در بین جوامع اسلامی داشتند.

با این حال حتی پس از تجاوز رژیم صهیونیستی به کاروان آزادی نه تنها همکاری‌های گسترده نظامی و امنیتی ترکیه با رژیم صهیونیستی کاهش نیافت، بلکه به شیوه گسترده‌تری نیز در خفا دنبال شد.

شرکای تجاری رژیم صهیونیستی همکاری‌های خود را با طرف‌های ترک نه تنها قطع نکرده، بلکه حتی آن را با توان بیشتری نیز گسترش دادند.

این در حالی بود که تمام توجهات رسانه‌ای بر مجادله لفظی اسرائیل و ترکیه متمرکز شده بود.
 
*عدم استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی عمومی، ضعف دستگاه سیاست خارجی
 
شاید مهم‌ترین راز موفقیت دستگاه سیاست خارجی ترکیه استفاده از ظرفیت‌های دیپلماسی عمومی چنین موضع گیری‌هایی است.

چنین موفقیتی بی شک در راستای تبادل صحیح و همکاری با رسانه‌هایی است که چنین وقایعی را پوشش می‌دهند و وزارت امور خارجه ترکیه به نظر در ایجاد چنین ارتباطی موفق بوده است. در مقابل وزارت امور خارجه ایران در مقابل تحرک عجیب وزارت امور خارجه ترکیه هیچگاه نتوانسته از مزیت‌های موجود در مواضع اصولی برای گسترش رابطه با ملت‌های مسلمان استفاده کند.

*دیپلماسی مشاهیر ترکیه در سومالی
 
سفر اردوغان به ترکیه را شاید بتوان در حوزه دیپلماسی مشاهیر جای داد. واقعیت این است که سومالی نه منابع زیرزمینی خاصی در اختیار دارد و نه در شرایط فعلی، امکان استفاده از شرایط استراتژیک این کشور وجود دارد، اما واقعیت این است که حضور شخص اردوغان در سومالی به بهانه کمک به مردم این کشور می‌تواند بدون هیچ هزینه‌ای وجهه این کشور را در بین کشورهای مسلمان پررنگ‌تر جلوه دهد.

شاید این سفر اردوغان نشانه‌ای باشد تا مسئولان سیاست خارجی کشور را به این نکته مهم معطوف کند که باید از ظرفیت‌های موجود در موضع‌گیری‌های نظام به خصوص در حوزه کشورهای مسلمان استفاده کنند.

نکته‌ای که به خوبی در سفر رئیس جمهور اسلامی ایران به لبنان به نمایش در آمد و جایگاه مردمی نظام را در سطح منطقه به خوبی نشان داد.

جایگاهی که به دلیل مخالفت تاریخی ایران با دیکتاتورهای منطقه در بین مردم کشورهای عربی به‌خصوص مصر قابل مشاهده است و تنها نیاز به یک دیپلماسی عمومی قوی برای بهره‌برداری از آن در دستگاه سیاست خارجی دارد.