آیا اعضای شورای شهر لیست اموال و دارایی‌هایشان را شفاف می‌کنند؟

با آغاز کار پنجمین دوره شورای اسلامی شهر همدان چالشی در فضای رسانه‌ای در حال شکل‌گیری است که از اعضا می‌خواهد لیست اموال و دارایی‌های خود را برای مردم منتشر کنند بنابراین ایسنا در این گزارش به بررسی زوایای مختلف آن پرداخته است.

به گزارش ایسنا، شفافیت حل هیچ مسأله‌ای نیست اما زیرساخت حل انبوهی از مسائل است. شفافیت به تنهایی فایده‌ای ندارد اما باید در مقدمه‌ بسیاری از اقدامات و سیاست‌ها در حل مسائل ملی جای گیرد بنابراین نگاه به شفافیت باید اساسی، زیرساختی و دارای اولویت باشد.

علی روزبهانی، مسئول هیئت نظارت جامعه اسلامی دانشجویان دانشگاه بوعلی‌سینا که در دومین میزگرد «جهانشهر» خبرگزاری ایسنا با موضوع شفافیت انتخاب شهردار همدان حضور داشت، درباره اهمیت شفافیت می‌گوید «شفافیت سریع‌ترین، کم‌هزینه‌ترین و ساده‌ترین راه‌حل برای توانمندسازی حکومت، افزایش مشارکت عموم مردم در اداره کشور، افزایش سرمایه اجتماعی، کاهش هزینه‌ها و مبارزه با فساد و رانت است.»

افشای اموال و دارایی‌ها، یکی از مصادیق شفافیت

شفافیت خود به مصادیق متنوعی در حوزه‌های مختلف مقننه، اجرایی و قضایی تقسیم‌بندی می‌شود و هر کدام سازوکارهای مشخص خود را دارد اما یکی از مصادیق مهم آن که معمولا در بیشتر کشورهای دنیا اجرایی می‌شود، شفافیت اموال و دارایی مسئولان است.

بنابر گزارش بانک جهانی در سال 2012، چهل و هشت کشور جهان نسبت به انتشار فهرست اموال و دارایی‌های مسئولان خود اقدام کرده بودند. افشای لیست اموال و دارایی در کشورهای مختلف در سطوح متنوع است و از طریق فضای اینترنت به اشتراک گذاشته می‌شود.

اهمیت شفافیت اموال و داریی اعضای شورای شهر همدان

شورای شهر از جمله نهادهایی است که طبق قانون اساسی به طور مستقیم و با آرای مردم انتخاب می‌شوند و به عنوان پارلمان محلی نقش کلیدی در مدیریت شهری دارند.

همین انتخاب مستقیم توسط مردم اهمیت شفافیت در این نهاد را دو چندان می‌کند و حق دسترسی آزاد شهروندان به اطلاعات را افزایش می‌دهد.

اما نکته مهمتر در شورای شهر همدان این است که طبق رصد ایسنا از انتخابات پنجمین دوره شوراهای شهر و روستا در اردیبهشت 96، به طور کلی شفافیت از جمله شعارها و وعده‌های تمامی اعضا بوده و همگی بر پاسخگویی مستمر به مردم تأکید داشته‌اند.

لیست نهاد خدمت که از طیف‌های نزدیک به اصولگرایان بود و چهره‌هایی چون نرگس نوراله‌زاده، اکبر کاووسی‌امید و علی رحیمی‌فر به شورا راه پیدا کردند، شعار «شفافیت شورا، شورای مردمی، پاک دستی و سلامت» را داشتند یا لیست امید که از طیف‌های اصلاح‌طلبان بود و چهره‌هایی چون ابراهیم مولوی، مریم روانبخش، رضوان سلماسی، علی فتحی و حمید بادامی‌نجات منتخب مردم شدند، شعار شفافیت را در برنامه‌های خود اعلام می‌کردند.

نشریه فرین که شماره 36 خود را به عنوان رپرتاژآگهی لیست امید منتشر می‌کند، در صفحه دوم خود مهمترین هدف لیست امید همدان را شفافیت کاری معرفی می‌کند.

البته شعار شفافیت و پاسخگویی تنها به لیست‌ها خلاصه نمی‌شود و در تبلیغات جداگانه اعضا نیز نمود پیدا می‌کند.

حسین قراباغی در پوسترهای انتخاباتی خود شعار «خادم مردم و پاسخگو» را انتخاب می‌کند و سیدمسعود عسگریان نیز در بروشورهای تبلیغاتی بر پیگیری شهر و شهروند الکترونیک تأکید می‌کند.  

شفافیت داوطلبانه، راهکار اصلی پیش‌روی اعضای شورای شهر

افشای اموال و دارایی‌ها در اکثر کشورهای دنیا به نحوی و در سطحی وجود دارد. کشورهایی که در سطح لازم از این افشا قرار ندارند از جمله ایران روشی را به خدمت می‌گیرند که شفافیت داوطلبانه نام دارد.

شفافیت داوطلبانه بدین معناست که فرد مسئول از طریق فضای اینترنت در خبرگزاری‌ها، سایت شخصی یا شبکه‌های اجتماعی لیست اموال و دارایی‌های خود را شفاف‌سازی می‌کند.

کشور مکزیک یکی از مواردی است که شفافیت اموال و دارایی‌ها در آن وجود ندارد بنابراین برای پارلمان محلی شفافیت داوطلبانه شکل گرفته و سایت «شفافیت قانونگذاران» بستر این کار را فراهم کرده است.

رضوان سلماسی، نخستین داوطلب افشای لیست اموال

رضوان سلماسی، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای شهر همدان نخستین عضو شورا بود که به صورت داوطلبانه لیست اموال و دارایی‌های خود را انتشار عمومی داد.

26 خرداد 96 بود که سایت رسمی حزب اراده ملت ایران(حاما) لیست اموال سلماسی را بعد از انتخاب توسط مردم در پنجمین دوره انتخابات شورای شهر علنی کرد.

در این لیست، اموال غیرمنقول مثل املاک با ذکر میزان مالکیت، متراژ و مکان و اموال منقول مانند اتومبیل وجود دارد.

گفتنی است، طبق رصد ایسنا رضوان سلماسی تنها عضو شورا است که تاکنون لیست اموال و دارایی خود را منتشر کرده و پیش‌بینی می‌شود با مطالبه‌گری و یکصدایی رسانه‌ها و عموم مردم در شبکه‌های اجتماعی، سایر اعضا به این شفافیت بپیوندند.  

شکل‌گیری چالش شفافیت اموال و دارایی اعضای شورای شهر همدان

برگزاری مسابقه‌های حکومتی و چالش‌ها از جمله ظرفیت‌های مهم مردمی و رسانه‌ای در مطالبه‌گری شفافیت و گردش آزاد اطلاعات است.

شفافیت اموال و دارایی اعضای شورای شهر همدان از جمله موضوعاتی است که می‌تواند به یک چالش رسانه‌ای در سطح خبرگزاری‌ها و شبکه‌های اجتماعی تبدیل شود که نیازمند مطالبه‌گری عموم مردم است.

ایسنا به عنوان خبرگزاری دانشجویان ایران این چالش را رصد خواهد کرد و در گزارشات بعدی روند پیگیری این مطالبه را به مردم گزارش می‌کند.