فیلم بیشتر »»
کد خبر ۸۸۵۲۰۸
تاریخ انتشار: ۱۵:۲۳ - ۱۵-۰۱-۱۴۰۲
کد ۸۸۵۲۰۸
انتشار: ۱۵:۲۳ - ۱۵-۰۱-۱۴۰۲
جامعه ایران تفاوت بین امید و امید واهی را دریافته است

سیاست رسمی: از توقیف تا پلمب

سیاست رسمی: از توقیف تا پلمب
در سیاست پلمب درمانی نه مکان یا مغازه یا مرکز خرید، بلکه «جریان زندگی» و در برداشتی دیگر، «زیست جهان» پلمب می شود.
فردین علیخواه عضو گروه جامعه‌شناسی دانشگاه گیلان- چند روزی است که درباره دو کلمه «توقیف» و « پلمب» تأمل می کنم. در روزهای اخیر اینجا، آنجا و همه جا کلمه پلمب به چشم می خورد. ظاهرا هم اکنون پلمب آسان ترین راه حاکمیت برای حل مسائل جامعه شده است.
 
البته با غیبت پژوهشگران اجتماعی و فرهنگی و متخصصان امر، انتظاری هم جز این نمی رود.
 
در فرهنگ فارسی معین درباره کلمۀ پلمب آمده است: قطعۀ سرب یا موم آب شده ای که برای جلوگیری از دستکاری و سواستفاده به سر پاکت یا در مغازه یا خانه یا مکان دیگری مهر شود: مهر و موم. مجازا به معنی تعطیل کردن و بستن جایی است. 
 
من فکر می کنم در عرصه فرهنگ و زندگی، حیات سیاست رسمی را، به ویژه پس از جنگ، می توان به دو دوره « توقیف» و «پلمب» تقسیم کرد.
 
این دو کلمه از نظر تاریخی بسیار با اهمیت و نمادین اند. چه مبنای تحلیل مان حاکمیت باشد و چه جامعۀ ایرانی، این دو مرحله به لحاظ ماهیت و ویژگی، تفاوت های آشکاری با هم دارند که نیازمند بررسی های جامعه شناختی بیشتر است. 
 
کلمه « توقیف» در سال های پس از هزار و سیصد و هفتاد و شش، یعنی روی کار آمدن دولت اصلاحات محمد خاتمی در رسانه ها بسیار دیده یا شنیده می شد.
 
در آن دوره، شماری از کتاب ها، مجلات و فیلم ها توقیف شدند. ولی «توقیف» غالبا متوجه روزنامه ها بود.
 
در آن زمان برخی از مفسران از توقیف فله ای مطبوعات گفتند و نوشتند.
 
سیاست« توقیف درمانی» در اصل متوجه اندیشه و تحلیل بود، متوجه ایده های جدیدی بود که در دل جامعه ای جریان داشت که اراده کرده بود حیات تازه ای پیدا کند. جامعه ای که شور و امید در جای جای آن موج می زد. رسانه هایی که محتوا تولید می کردند هدف اصلی سیاست « توقیف درمانی» قرار گرفتند.
 
رسانه هایی نظیر کتاب، مجله و فیلم، که برای جامعه تشنۀ شکوفایی محتوا تولید می کردند. با این همه مطبوعات هدف اول و اصلی «توقیف» قرار گرفتند.  
 
حالا اما، گویا سیاست رسمی وارد مرحله جدیدی شده است که می توان آنرا مرحله«پلمب» نامید.
 
« پلمب» بیانگر «مرحله پسا-ایده»  است. به نظر می رسد که در اینجا جامعه از ایده گذر کرده و به فاز کُنش رسیده است.
 
مکانی که در آن می رقصند پلمب می شود. مکانی که در آن موسیقی زنده پخش می شود پلمب می شود، مکانی که در آن زنان حجاب رسمی را ندارند پلمب می شود. و همچنان پلمب می شوند و این سیاست ادامه دارد. 
 
با توجه به اینکه اغلب صاحبان مطبوعات در ایران پیوندی با حاکمیت داشته و دارند، سیاست «توقیف درمانی» غالبا در سطح قدرت و در سطح بازیگران میدان سیاست جریان داشت ولی «پلمب» نشانگر ارتباط و تماس مستقیم حاکمیت با خود زندگی روزمره است.
 
حالا دیگر واسطه ها حذف شده اند و کنش و واکنش بین حاکمیت و مردم به شکلی مستقیم و بی واسطه جریان دارد.
 
به همین دلیل است که بسیاری از جامعه شناسان معتقدند که آنچه از ماه های گذشته در ایران جریان دارد، موضوع« زندگی» است.
 
در سیاست پلمب درمانی نه یک مکان یا یک مغازه یا یک مرکز خرید، بلکه «جریان زندگی» و در برداشتی دیگر، «زیست جهان» پلمب می شود.  
 
من فکر می کنم این دو کلمه در حیات تاریخی معاصر ایران بسیار اهمیت دارند.
 
جامعه ایرانی وارد کُنش شده است. واسطه های بین حاکمیت و مردم که در یکی دو دهه قبل حضور داشتند، حذف شده اند. ایده ها اهمیت خود را از دست داده اند و حالا کتاب ها یا متن هایی بیشتر خوانده می شود که راه هایی برای کنش را نشان دهند. 
 
از خودم می پرسم سیاست رسمی پس از پلمب درمانی چه راهبردی را در پیش خواهد گرفت؟
 
گمان جامعه شناختی من آن است که اگر اتفاق مفتضحانه ای نظیر آنچه در فروشگاه ماست فروشی شاندیز مشهد رخ داد تکرار شود، جامعهٔ عصبانی، ناکام و محبت ندیدۀ ایران شرایط را برای سیاست رسمی بسیار سخت خواهد کرد چون جامعه به مرحله کنش رسیده است.
 
جامعه ایران به خوبی تفاوت بین امید و امید واهی را دریافته است. البته شرایط زمانی سخت تر و بغرنج تر می شود که حاکمیت نیز تصور کند نرمش، تجربه ای پیش از مرگ است!
ارسال به دوستان
مبلغ ۳ میلیون تومانی حق مسکن توافق شد و در دستور کار است معمای «دلار ارزان» در بازار آزاد؛ پشت پرده چیست؟ «پایان جهان» شبیه‌سازی شد / آزمایش جنجالی دانشمندان در مقیاس کوانتومی صادرات محصولات پتروشیمی در شرایط اضطرار اعلام برنامه‌های مدیریت مصرف گاز در کشور/اطلاع‌رسانی هوشمند به مشترکان کدام کشورهای جهان میزبان بیشترین نظامیان آمریکایی هستند؟ / نام یک کشور عربی و یک همسایه در لیست سرآشپز سابق رونالدو فاش کرد؛ رونالدو روزانه چه می‌خورد که سالم است؟ زمان واریز یارانه‌ها مشخص شد دوش بگیرید اما نه هر روز! جلسه دادگاه نتانیاهو باز هم به دلایل امنیتی لغو شد بارگیری ۴.۶ میلیون بشکه نفت ایران در پایانه‌های صادراتی استاندار تهران: ۷۰۰ مسجد آماده شرایط بحرانی هستند کره جنوبی دسترسی به اینترنت نامحدود را برای ۷ میلیون نفر فراهم کرد بودجه نظامی جهان در سال 2025 رکورد زد 3 پیشنهاد یک اقتصاددان به دولت برای حمایت معیشتی از خانوارها