سرکه سیب یکی از مواد غذایی پرکاربرد در آشپزی و طب سنتی است که سالهاست برای اهداف مختلف سلامتی مورد استفاده قرار میگیرد. این ماده از تخمیر سیبهای خردشده بهدست میآید و علاوه بر استفاده در غذاهایی مانند سس سالاد، ترشیها و مارینادها، بهعنوان یک درمان خانگی برای برخی مشکلات رایج نیز شناخته میشود.
در سالهای اخیر برخی پژوهشها نشان دادهاند که سرکه سیب ممکن است به کاهش قند خون، کنترل وزن و بهبود برخی شاخصهای سلامت کمک کند. البته هنوز تحقیقات بیشتری برای تأیید قطعی این اثرات لازم است. با این حال، مصرف متعادل آن برای بیشتر افراد بیخطر محسوب میشود.
سرکه سیب همچنین حاوی ترکیبات مفیدی است که در آب سیب نیز وجود دارند، از جمله:
این ترکیبات میتوانند در محافظت از سلولهای بدن در برابر آسیبهای اکسیداتیو نقش داشته باشند.
فرآیند تولید سرکه سیب از طریق تخمیر انجام میشود و دو مرحله اصلی دارد:
ابتدا سیبها خرد میشوند و به آنها مخمر و شکر اضافه میشود. مخمرها قند موجود در سیب را طی چند هفته به الکل تبدیل میکنند.
در مرحله دوم، باکتریهای طبیعی الکل را به اسید استیک تبدیل میکنند. این ماده همان ترکیبی است که طعم ترش و بوی خاص سرکه را ایجاد میکند.
بیشتر سرکه سیبی که در فروشگاهها دیده میشود شفاف، پاستوریزه و فیلتر شده است. اما نوع دیگری نیز وجود دارد که به آن سرکه سیب خام و فیلترنشده میگویند.
در این نوع، مادهای ابری و تهنشین دیده میشود که به آن “مادر سرکه” (Mother) گفته میشود. این ماده ترکیبی از:
برخی افراد معتقدند فواید سرکه سیب به دلیل وجود همین ماده است و ممکن است مقدار کمی پروبیوتیک (باکتری مفید برای روده) در آن وجود داشته باشد. با این حال تحقیقات علمی هنوز برتری خاصی برای این نوع سرکه نسبت به نوع معمولی اثبات نکردهاند.
سرکه به طور کلی میتواند حاوی مواد معدنی مهمی باشد، از جمله:
همچنین سرکههای تیرهتر معمولاً آنتیاکسیدان بیشتری دارند، زیرا کمتر تصفیه شدهاند و ترکیبات طبیعی بیشتری در آنها باقی مانده است.
پژوهشهای انجام شده درباره سرکه سیب هنوز محدود هستند، اما برخی نتایج اولیه نشان میدهد این ماده ممکن است چند اثر مثبت داشته باشد.
در یک مطالعه مشخص شد افرادی که روزانه ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری سرکه سیب مصرف کردند و همزمان رژیم کمکالری داشتند، در طول ۱۲ هفته کاهش وزن بیشتری نسبت به دیگران تجربه کردند.
البته این تحقیق کوچک بوده و عوامل مهمی مانند نوع غذا یا میزان فعالیت بدنی شرکتکنندگان بررسی نشده است. بنابراین نمیتوان نتیجه گرفت که سرکه سیب بهتنهایی باعث لاغری میشود.
برخی پژوهشگران معتقدند اسید استیک موجود در سرکه ممکن است:
در همان مطالعه مشاهده شد افرادی که سرکه سیب مصرف کردند:
با این حال متخصصان تأکید میکنند که برای نتیجهگیری قطعی به تحقیقات بیشتری نیاز است.
برخی مطالعات کوچک نشان دادهاند مصرف ۱ تا ۲ قاشق سرکه سیب بعد از غذا میتواند باعث کاهش متوسط قند خون شود.
با این حال باید توجه داشت که:
در همان مطالعه کاهش وزن، شاخص چربی احشایی (چربی عمیق شکم که اطراف اندامهای داخلی قرار دارد) نیز کمی کاهش یافت.
اما به دلیل اندازه کوچک تحقیق و محدودیتهای آن هنوز نمیتوان با اطمینان گفت سرکه سیب مستقیماً باعث کاهش چربی شکم میشود.
افراد در بسیاری از موارد از سرکه سیب استفاده میکنند، اما همه این کاربردها از نظر علمی ثابت نشدهاند.
به عنوان مثال، برخی افراد از سرکه سیب برای آبکشی مو استفاده میکنند تا رسوبات مواد آرایشی و املاح آب سخت را از بین ببرند و موها براقتر شوند.

در طب سنتی ترکیب عسل و سرکه که گاهی «اکسیمل» نامیده میشود، برای درمان مواردی مانند:
استفاده میشده است.
عسل نیز مانند سرکه سیب حاوی آنتیاکسیدانها است و خواص ضدالتهابی دارد. با این حال تحقیقات علمی درباره اثرات دقیق این ترکیب هنوز محدود است.
نکته مهم این است که عسل قند بالایی دارد و افراد مبتلا به دیابت باید در مصرف آن احتیاط کنند.
یکی از سادهترین روشهای مصرف سرکه سیب استفاده از آن در غذاهاست، مانند:
همچنین برخی افراد آن را به صورت نوشیدنی مصرف میکنند.
۱ تا ۲ قاشق غذاخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب گرم یا سرد رقیق کرده و بنوشید.
برخی افراد آن را:
مصرف میکنند.
هنوز مقدار استاندارد مشخصی برای مصرف سرکه سیب وجود ندارد، اما در برخی مطالعات از مقادیر زیر استفاده شده است:
با وجود فواید احتمالی، مصرف بیش از حد سرکه سیب میتواند مشکلاتی ایجاد کند.
مهمترین عوارض احتمالی:
برای جلوگیری از این مشکلات:
سرکه سیب ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشد، از جمله:
همچنین در افراد زیر باید با احتیاط مصرف شود:
در این موارد بهتر است پیش از مصرف با پزشک مشورت شود.

به دلیل اسیدی بودن بالا، سرکه سیب معمولاً مدت بسیار طولانی قابل نگهداری است. با این حال ممکن است با گذشت زمان طعم و ظاهر آن تغییر کند.
بهتر است سرکه سیب را:
معمولاً توصیه میشود آن را طی ۲ تا ۳ سال پس از خرید مصرف کنید.
جمع بندی
سرکه سیب یک ماده غذایی طبیعی است که علاوه بر استفاده در آشپزی، سالها در طب سنتی نیز کاربرد داشته است. برخی پژوهشها نشان میدهد این ماده ممکن است به کنترل قند خون، کاهش وزن و بهبود سطح کلسترول کمک کند، اما هنوز برای اثبات قطعی این فواید به تحقیقات بیشتری نیاز است.
مصرف متعادل و رقیقشده سرکه سیب برای بیشتر افراد بیخطر است، اما بهتر است در مصرف آن زیادهروی نشود و در صورت داشتن بیماری خاص یا مصرف دارو، ابتدا با پزشک مشورت شود.
منبع: webmd