تداوم اختلال در تنگه هرمز این خطر را ایجاد کرده که اروپا طی سه هفته آینده با کمبود ساختاری سوخت جت مواجه شود؛ هشداری که اهمیت آن با نزدیک شدن فصل پرتقاضای سفرهای تابستانی دوچندان شده است. خلیج فارس حدود ۵۰ درصد از واردات سوخت هوانوردی اروپا را تأمین میکند و هرگونه اختلال در این مسیر، مستقیماً بر فرودگاهها، شرکتهای هواپیمایی و اقتصاد این قاره فشار وارد میسازد.
به گزارش مهر، بر اساس این گزارش، قیمت سوخت جت اروپا از ۸۳۱ دلار پیش از آغاز جنگ به ۱۸۳۸ دلار در هر تن رسیده است؛ رشدی بیش از دو برابر که نشان میدهد بحران هرمز صرفاً یک مشکل حملونقل نیست، بلکه تهدیدی واقعی برای شبکه حملونقل هوایی، گردشگری و اشتغال در اروپا محسوب میشود.
اروپا در حوزه سوخت هوانوردی وابستگی بالایی به خلیج فارس دارد و حدود نیمی از نیاز وارداتی خود را از این منطقه تأمین میکند. همین وابستگی سبب شده آثار اختلال در تنگه هرمز به سرعت در بازار سوخت و عملیات هوانوردی اروپا منعکس شود، آن هم در آستانه فصل شلوغ سفرهای تابستانی. در چنین شرایطی، هر محدودیت در عرضه میتواند فراتر از افزایش قیمتها بوده و به اختلال در عملکرد فرودگاهها و پروازها منجر شود.
تحلیلگران هشدار میدهند اگر عبور از تنگه هرمز طی سه هفته آینده به شکل پایدار و معنادار از سر گرفته نشود، کمبود ساختاری سوخت جت در اتحادیه اروپا محتمل خواهد بود؛ وضعیتی که صرفاً به نوسان قیمت محدود نمیشود و حتی میتواند بخشی از شبکه حملونقل هوایی اروپا را با کمبود واقعی سوخت روبهرو کند. در این میان، فرودگاههای کوچکتر ــ آنهایی که کمتر از یک میلیون مسافر سالانه دارند ــ آسیبپذیری بیشتری خواهند داشت.
فشار بازار پیش از وقوع کمبود کامل نیز در قیمتها نمایان شده است. قیمت شاخص سوخت جت در اروپا هفته گذشته به رکورد ۱۸۳۸ دلار در هر تن رسید؛ عددی که بیش از دو برابر نرخ پیش از جنگ است. تثبیت قیمتها در این سطح نهتنها شرکتهای هواپیمایی را تحت فشار قرار میدهد، بلکه هزینه بلیت، حملونقل هوایی، گردشگری و در نهایت رشد اقتصادی را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
به گفته بیبیسی، بخش هوانوردی اروپا خواستار اقدام مستقیم اتحادیه اروپا شده است. خرید جمعی سوخت جت، تعلیق برخی محدودیتهای وارداتی و ایجاد نظام یکپارچه برای پایش و مدیریت موجودی سوخت از جمله راهکارهای پیشنهادی است. به باور کارشناسان، سازوکار بازار در شرایط محدودیت عرضه نمیتواند بهتنهایی پاسخگو باشد و حتی ممکن است رقابت و فشار بر فرودگاهها و شرکتهای کوچکتر را افزایش دهد.
اهمیت این بحران تنها محدود به بخش هوانوردی نیست. حملونقل هوایی سالانه ۸۵۱ میلیارد یورو به تولید ناخالص داخلی اروپا کمک میکند و از بیش از ۱۴ میلیون شغل پشتیبانی میکند. از همین رو، هر اختلال جدی در تأمین سوخت جت میتواند بر گردشگری، اشتغال، زنجیره تأمین و انسجام اقتصادی مناطق مختلف اروپا اثر بگذارد.
بیبیسی در پایان تأکید میکند ادامه بحران هرمز برای اروپا تنها یک چالش دوردست انرژی نیست؛ بلکه گلوگاهی حیاتی است که میتواند مستقیماً بر اتصال هوایی، رشد اقتصادی و پایداری شبکه حملونقل این قاره اثرگذار باشد.