عصر ایران - سفرهای هوایی طولانی همیشه با یک دغدغه بزرگ همراه هستند و آن هم چیزی نیست جز چالش خوابیدن در هواپیما. همه ما دوست داریم پس از رسیدن به مقصد، انرژی کافی برای گشت و گذار یا حضور در جلسات کاری را داشته باشیم و با خستگی مفرط دست و پنجه نرم نکنیم. در حالی که فضای مجازی پر از توصیههای متفاوت و گاه عجیب است، قصد داریم بررسی کنیم که علم در مورد خوابیدن در پرواز چه میگوید و بهترین راهکارها کدامند.
تقریبا تمام شرایط محیطی در یک هواپیما بر خلاف سیستم طبیعی بدن ماست. بدن انسان به گونهای تکامل یافته است که در فضاهای تاریک و ساکت به خواب برود. ساعت زیستی بدن که چرخه خواب و بیداری ما را تنظیم میکند، وابستگی زیادی به نور خورشید دارد.
اما درون کابین هواپیما اوضاع کاملا متفاوت است. ما روی صندلیهایی نشستهایم که قابلیت خم شدن چندانی ندارند و نور و صدا کاملا غیرقابل پیشبینی است. ممکن است مسافر کناری شما بخواهد تمام شب چراغ مطالعهاش را روشن بگذارد یا مسافر ردیف پشتی مدام مهماندار را صدا بزند. علاوه بر این، هوای خشک داخل کابین باعث کمآبی بدن میشود و زمانبندی پروازهای طولانی معمولا با ساعت خواب طبیعی ما همخوانی ندارد. تلاش برای خوابیدن زوری در چنین شرایطی، تنها باعث افزایش استرس و اضطراب میشود و خوابیدن را سختتر میکند.
بسیار مهم است که به توصیههای افراد غیرمتخصص در شبکههای اجتماعی مانند تیکتاک یا اینستاگرام اعتماد نکنید. علم خواب یک تخصص پزشکی است و هر پیشنهادی نمیتواند برای سلامت شما مفید باشد.
به عنوان مثال، اخیرا ویدیویی در فضای مجازی پربازدید شده که به مسافران پیشنهاد میدهد زانوهای خود را در شکم جمع کنند و کمربند ایمنی را دور پاهایشان ببندند تا راحتتر بخوابند. پزشکان متخصص هشدار میدهند که این کار به شدت خطرناک است. در صورت بروز تلاطم هوایی، این وضعیت بدنی ریسک آسیبهای جدی را بالا میبرد. از سوی دیگر، نشستن طولانیمدت در این حالت باعث کند شدن شدید جریان خون در پاها شده و خطر ایجاد لخته خون کشنده را به طرز چشمگیری افزایش میدهد.
متاسفانه هیچ راهکار معجزهآسایی برای خواب عمیق روی صندلیهای معمولی هواپیما وجود ندارد، اما با رعایت چند استراتژی کاربردی و علمی میتوانید شانس خود را برای یک استراحت مفید به حداکثر برسانید.
شما نمیتوانید رفتار مسافران دیگر را کنترل کنید، اما میتوانید محیط شخصی خود را تا حد زیادی مدیریت کنید. حتما یک چشمبند باکیفیت برای ایجاد تاریکی مطلق همراه داشته باشید. استفاده از گوشگیر یا هدفونهای حذفکننده نویز برای فرار از صدای موتور هواپیما و مکالمات مسافران دیگر بسیار حیاتی است. هرچه بیشتر بتوانید ارتباط حسی خود را با محیط اطراف قطع کنید، مغز شما سریعتر برای خواب آماده میشود.
یک خواب خوب در آسمان، از روی زمین شروع میشود. پیش از پروازهای طولانی، از خوردن غذاهای بسیار سنگین و مصرف کافئین یا نوشیدنیهای نامناسب خودداری کنید و حتما به میزان کافی آب بنوشید. یکی از ترفندهای عالی این است که در روز پرواز برنامه ورزشی خود را لغو نکنید. فعالیت بدنی منظم باعث خستگی طبیعی عضلات شده و تمایل شما را به خوابیدن افزایش میدهد.
برای همگام شدن با ساعت بدن، کارهایی را که معمولا قبل از خواب در خانه انجام میدهید، در کابین هواپیما تکرار کنید. حتما لباسهای راحت بپوشید و با نزدیک شدن به زمان استراحت، تماشای مانیتور گوشی یا هواپیما را متوقف کنید. به جای آن یک کتاب بخوانید یا به یک پادکست آرامبخش گوش دهید. اگر در خانه از کرم مرطوبکننده خاصی استفاده میکنید یا به صداهای ملایم مانند صدای باران عادت دارید، همان کار را در پرواز انجام دهید. این کارها به مغز شما پیام میدهد که اکنون در یک محیط امن قرار دارید و زمان آرامش و خواب فرا رسیده است.
منبع: popsci